Gde je feminizam u sajberfeminizmu?

Kategorija: Feminizam / Datum: mart 28, 2013

piše: Fejt Vajlding

Dok ove on-line diskusije, naročito preko FACES liste, sadrže podatke putem kojih prakse sajberfeminstičkog pokreta postaju vidljive, Vajldingova istražuje načine na koje takva politika može biti prevedena u praksu za angažovanu (sajber)feminističku politiku na Internetu

Prva Sajberfeministička Internacionala je održana u Kaselu, u Nemačkoj, od 20-28.09.1997, kao deo Hibridne radionice tokom izložbe savremene umetnosti ’Dokumenta X’. Nakon osam dana intenzivnog svakodnevnog rada na ovom događaju sa preko 30 učesnica, Fejt Vajlding se osvrće na značaj ovih diskusija i njihov uticaj na pokušaje da se definiše sajberfeminizam, ali i na argumente protiv njegovog definisanja.

Protiv definisanja

Pitanje definisanja sajberfeminizma nalazi se u središtu, često kontradiktornih, savremenih pozicija žena koje rade sa novim tehnologijama i feminističkom politikom. Na primer, pozicija Sadi Plant u vezi sajberfeminizma označena je kao ’potpuno post-humana pobuna, revolt novog sistema koji obuhvata žene i kompjutere, protiv svetskih gledišta i materijalne stvarnosti koja i dalje pokušava da ih podčini. Ovo je savez ’dobara’ i njihovih gospodarica, savez između žena i mašina’ (1). Ova utopijska vizija revolta i udruživanja žena i mašina takođe je evidentna u ’Sajberfeminističkom manifestu za 21. vek’ grupe VNS Matriks: ’mi smo virus novog svetskog nereda/slamamo simboliku iznutra/saboterke uvreženih okvira velikog tatice/klitoris je direktan put u matriks..’ (2) Još jednu poziciju u ovoj debati predstavlja Rouzi Braidoti: ’…sajberfeminizam treba da razvije kulturu radosti i afirmacije…U današnje vreme, žene moraju preuzeti igru u sajber prostoru, makar samo zato da bi osigurale da džojstici (joy-stick) kauboja sajber prostora ne reprodukuju jednoznačnu falusokratiju pod maskom raznovrsnosti…’(3)

expo005

U saopštenju za javnost, izdatom za vreme sajberfeminističkih diskusija u Kaselu, objavljuje se: ’Prva SAJBERFEMINISTIČKA INTERNACIONALA izmiče zamkama definisanja sa različitim stavovima prema umetnosti, kulturi, teoriji, politici, komunikaciji i tehnologiji, na području Interneta.’ Ono što je nastalo iz ovih diskusija je pokušaj definisanja sajberfeminizma odbijanjem, koje je očigledno ne samo po intenzitetu argumenata, već po 100 antiteza koje su ovde zasnovane, na primer: ’ sajberfeminizam nije modni detalj/sajberfeminizam nije usamljen/sajberfeminizam nije ideologija, već posmatrač/sajberfeminizam nije teorija/sajberfeminizam nema granice/ (4)…’ Ipak, razlozi onih koje odbijaju da definišu sajberfeminizam, iako se nazivaju sajberfeministkinjama, nagoveštavaju potpunu ambivalentnost u vezi onoga što doživaljavaju kao monumentalnu feminističku istoriju, teoriju i praksu. Osnovna tri pokazatelja te ambivalencije i njenog značaja za savremene okolnosti sa kojima se suočavaju žene zaokupljene tehnologijom zaslužuju podrobnije ispitivanje.

1. Odbacivanje ‘staromodnog’ feminizma (1970-ih)

Po ovom argumentu, ’staromodni’ feminizam (1970-ih) se označava kao monumentalan, često ograničavajuć (politički korektan), kao izazivač krivice, esencijalistički, anti-tehnološki, anti-seksualan i neprimenljiv na položaj žena u novim tehnologijama (sudeći po diskusijama u Kaselu, ovakvo shvatanje je rašireno u SAD i zapadnoj Evropi). Ironično, u praksi, sajberfeminizam je prihvatio mnoge strategije avangardnih feminističkih pokreta, uključujući i strateški separatizam (e-mail liste samo za žene, grupe samopomoći, grupe za chat, mreže, tehnički trening žena za žene), feminističku kulturnu, društvenu i jezičku teoriju i analize, stvaranje novih prezentacija žena na Internetu radi suprotstavljanja raširenim seksističkim stereotipima (feministički avatari, kiborzi, stapanje rodova tj.rodna fuzija), feminističku kritiku Interneta, strateški esencijalizam i slično. Odbacivanje istorijskog feminizma je problematično zato što se svrstava uz česte strahove, stereotipe i krivo shvatanje feminizma.

Zašto toliko mlađih žena (i muškaraca) u SAD (i Evropi) zna toliko malo o savremenoj ženskoj istoriji, da ne pominjemo ranije feminističke pokrete i filozofije? Deluje primamljivo upreti prst na obrazovni sistem i institucije koji istoriju žena, različitih etničkih grupacija i marginalizovanih grupa tretira kao podređene ’pravoj’ istoriji, gurajući ih u izdvojene kurseve i oblasti proučavanja. Ali problemi se nalaze još dublje. Politički rad na izgradnji pokreta je veština koju svaka generacija mora iznova učiti, uz pomoć iskusnijih praktičara/ki. Borba za održanje praksi i istorije otpora u današnje vreme je otežana zbog materijalne kulture koja se razvija novotarijama, brzinom, zastarevanjem, isčezavanjem, virtualnošću, simulacijama i utopijskim obećanjima tehnologije. Materijalna kultura ostaje zauvek mlada i čini da i nedavna prošlost deluje daleka i mitska. Dok mlade žene tek otkrivaju tehnološku ekonomiju, mnoge starije feministkinje nisu sigurne na koji način mogu da se povežu sa pitanjima žena koje rade sa novim tehnologijama, i kako da feminističke strategije prilagode okolnostima nove informacione kulture. Tada, problem sajberfeminizma postaje način na koji lekcije iz istorije treba da pripoji aktivističkoj feminističkoj politici koja je adekvatna za izlaženje u susret ženskim pitanjima u tehnološkoj kulturi.

Problem gubljenja istorijskog znanja i aktivnog povezivanja sa ranijim radikalnim pokretima nije svojstven samo feminizmu, već levičarskim pokretima uopšte. Dokazujući važnost poznavanja istorije ja ne odajem poštu momentima slave koja je prošla. Ako sajberfeministkinje žele da izbegnu pravljenje greški koje su feminstkinje ranije pravile, one moraju razumeti istoriju feminističke borbe. I ako žele da svoj uticaj prošire na polje Interneta i raspravljaju o problemima različitosti u generacijskim, ekonomskim, obrazovnim, rasnim, nacionalnim i eksperimentalnim okvirima, moraju tražiti koalicije i saveze sa različitim grupama žena koje učestvuju u integrisanom kolu globalnih tehnologija. Istovremeno, bliskost sa postkolonijalističkim studijama i istorijom imperijalističke i kolonijalističke dominacije, i otporom njima, jednako je važna za informisanu praksu sajberfeminističke politike.

2. Sajbergrrl-izam

Sudeći po brzom pretraživanju Interneta, jedna od najpopularnijih praksi koje žene trenutno obavljaju na Netu jeste ’sajbergrrl-izam’ (cybergrrl-ism) u svim svojim permutacijama: ’webgrrls’,’riot grrls,’’guerrilla girls,’ ‘bad grrls’ itd. Kao što Rouzi Braidoti (5) i druge često ističu, ironičan, parodijski, šaljiv, strastven, gnevan ili agresivan rad mnogih novih ’grrrl’ grupa je važna manifestacija nove subjektivnosti i kulturnog predstavljanja žena u sajber prostoru. Trenutno postoji velika raznovrsnost artikulisanja feminističkih ili pro-feminističkih praksi u ovim raznim ’grupama’ koje variraju od toga da ’svako ko je žensko može da pristupi’ mailing listama, do naučno fantastičnih, sajberpank i fempornografskih fanzina; antidiskriminatornih projekata; seksualnog egzibicionizma; transrodnih eksperimenata; lezbejskog separatizma; medicinske samopomoći; umetničke samopromocije; službe za rad i izlaske; kao i najobičnijeg hvalisanja. Sajbergrrli-zam uopšteno deluje kao da prihvata određenu dozu Net zajedništva, stav da ’sve što želiš da budeš i radiš u sajber prostoru je cool’. Uprkos uopštenom gunđanju protiv muškaraca, što prožima neke diskusije i sajtove, većinu sajber devojki kao da ne zanima uključivanje u političku kritiku položaja žene na Netu, umesto toga, one prihvataju nekakav anti-teorijski pristup koji, čini se, trenutno preovlađuje; one radije polako napreduju ka ispoljavanju sopstvenih ideja direktno kroz umetnost i interaktivne prakse.

Dok sajber devojke ponekad ilustruju (svesno ili ne) feminističke analize predstave žena u masovnim medijima, kao i strategije i rad mnogih feminističkih umetnica, one često nepromišljeno usvajaju i obnavljaju seksističke i stereotipne predstave žena iz popularnih medija, najpopularnije su slike superseksi fem kiborga, i nacrtane žene iz 50-ih, bez ikakve analize niti kritičke rekontekstualizacije. Za stvaranje pozitivnijih i kompleksnijih predstava o ženama koje probijaju rodne kodove koji dominiraju Internetom (i drugim medijima) potrebno je puno pametnih glava, a dostupna su bogata i sugestivna feministička istraživanja, koja variraju od kiborga Done Haravej, fluidne rodne performativnosti Džudit Batler, do kombinovanih rodova Oktavije Batler. Sve vrste hibridnih bića mogu da poremete stare binarne opozicije (muško/žensko).

Linije dometa sajber devojki su važne kao vektori ispitivanja, istraživanja, pronalazaka i afirmacije. Ali oni ne mogu zameniti rad koji je potreban da bi se identifikovale i promenile rodne strukture, sadržaji i efekti koje nove tehnologije imaju na žene širom sveta. Ako je tačno, kao što Sadi Plant tvrdi da ’žene nisu ni približno odigrale tako neznatnu ulogu u pojavljivanju digitalnih mašina……žene su bile simulatorke, monterke i programerke digitalnih mašina, (6)’, zašto je onda tako malo žena na vidljivim liderskim pozicijama u elektronskom svetu? Zašto žena ima u tako malom broju među komjuterskim programerima, dizajnerima softvera, analitičarima sistema i hakerima, a čine većinu daktilografkinja, monterki čipova i instalacija, i rade poslove od manje stručnosti, kao operaterke koje održavaju globalne baze podataka? Zašto i dalje vlada uverenje da su žene tehnofobične? Nažalost, lekcija Ade Lovlejs pokazuje da iako su žene u velikoj meri doprinele stvaranju kompjutera i kompjuterskog programiranja, percepcija se nije promenila, ili stvarnost, ženskog položaja u vezi novih tehnologija. Bivanje ’lošom devojkom’ na Internetu samo po sebi neće promeniti status quo, iako predstavlja osvežavajuće momente delirijuma. Ali ako bi se grrrl energija i izumi udružili sa angažovanom političkom teorijom i praksom… Zamislite!

Zamislite sajberfeminističke teoretičarke zajedno sa plahovitim i oštroumnim grrrl Net umetnicama koje vizualizuju nove ženske predstave tela, jezika i subjektiviteta u sajber prostoru! Trenutno (u SAD) postoji mala saradnja između akademskih feminističkih teoretičarki, feminističkih umetnica, i popularne ženske kulture na Netu. Šta bi se desilo ako bi ove grupe zajedno radile na vizualizaciji i interpretaciji nove teorije, i širenju iste preko dostupnih popularnih formi? Zamislite korišćenje postojećih elektronskih mreža za povezivanje različitih grupa žena, korisnica kompjutera (uključujući radnice na telekominikacijama i daktilografkinje) u razmeni informacija o svakodnevnim uslovima rada i života na Netu; zamislite korišćenje ove informacione mreže kao akcione baze za izlaženje u susret problemima žena, radnica u globalnom rekonstruisanju rada. Ovakvi projekti bi mogli da isprepliću vizionarske i političke aspiracije sajberfeminizma.

3. Mrežno (Net) vizionarstvo

Kao što je navedeno u prethodnom eseju o političkom položaju sajberfeminizma, mnogo toga se može reći o sajberfeminizmu kao novom talasu feminističke prakse koji obećava i koji se može izboriti za tehnološki složene teritorije i skicirati nove pozicije za žene (7). Među mnogim sajberfeministkinjama postoji tendencija izlaženja u susret tehno-vizionarskim očekivanjima da će novi elektronski mediji ženama ponuditi novi početak za stvaranje novih jezika, programa, platformi, predstava, fluidnih identiteta i multi-subjektivnih definicija u sajber prostoru; da žene, zapravo, mogu da dekodiraju, ponovo dizajniraju i programiraju informacione tehnologije da bi doprinele da se njihov položaj promeni. Ovo mrežno vizionarstvo sajber prostor proglašava slobodnim prostranstvom u kome rodne uloge nisu važne – možeš biti šta god poželiš, bez obzira na ’prave’ godine, pol, rasu ili ekonomski položaj – i odbacuje fiksirane pozicije subjekta. Drugim rečima, sajber prostor se posmatra kao arena inherentno oslobođena od starih rodnih odnosa i borbi. Ipak, jako je važno prepoznati da novi mediji postoje u okviru društvenih okvira koji su već ustanovljeni u praksi i usađeni u ekonomsko, političko i kulturno okruženje koje je još uvek veoma seksističko i rasističko. Nasuprot nadanjima mnogih net vizionarki, Internet automatski ne poništava hijerarhije putem slobodne razmene informacija širom granica. Takođe, Net nije vizija bezrodnog; već su u njega upisani društveni pogledi na tela, pol, godine, ekonomiju, društvene klase i rase. Uprkos nesumnjivom doprinosu žena u stvaranju i razvoju kompjuterske tehnologije, današnji Internet predstavlja zonu koja istorijski potiče od sistema za ratne tehnologije, i trenutno je deo muških institucija. Nove mogućnosti koje se mogu zamisliti u okviru Neta najpre moraju prihvatiti i uzeti u obzir implikacije njegovog početnog sklopa i sadašnjeg političkog položaja. Svakako, unošenje reči feminizam u sajber prostor predstavlja radikalan čin, kao i pokušaji remećenja muških kodova proglašavanjem namere da se hibridizuje, provocira i remeti muški poredak u Net okruženju. Istorijski gledano, feminizam je oduvek podrazumevao opasna remećenja, tajne i eksplicitne akcije i rat sa patrijarhalnim uverenjima, tradicijama i društvenim strukturama, i nudio utopijske vizije sveta bez rodnih uloga. Politički mudar i afirmativan sajberfeminizam, može, koristeći mudrosti iz ranijih borbi, oblikovati politike remećenja čiji je cilj dekonstrukcija patrijarhalnih okolnosti koje produkuju kodove, jezike, predstave i strukture Neta.

Definicija kao politička strategija

Spajanjem izraza ’sajber’ i ’feminizam’ stvara se presudna nova formacija u istoriji feminiz(a)ma i elektronskih medija. Svaki deo ovog izraza modifikuje značenje onog drugog. ’Feminizam’ (ili ispravnije, ’feminizmi’) se doživljavao kao istorijski, i savremeni, transnacionalni pokret za pravdu i slobodu žena, koji se oslanja na žensko aktivističko učešće u umreženim lokalnim, nacionalnim i međunarodnim grupama(8). Fokusira se na materijalan, politički, emocionalni, seksualni i psihički položaj koji nastaje iz diferencijalizovane društvene konstrukcije žena i rodnih uloga. Ako ovo povežemo sa ’sajber’, što znači krenuti, upravljati, kontrolisati, stvaramo izvanrednu priliku za feminizmom u elektronskom obliku. Sajberfeminizmi bi mogli iznaći načine za povezivanjem istorijskih i filozofskih praksi feminizma sa savremenim feminističkim projektima i mrežama, na Netu i van njega, i važnim ženskim životima i iskustvima u integrisanom kolu, uzimajući u obzir godine, rasu, klasu i ekonomske razlike. Da bi feminizam postao srazmeran sopstvenom sajberpotencijalu, on mora da mutira kako bi išao u korak sa kompleksnim društvenim realnostima i životnim uslovima, dok se oni menjaju pod snažnim uticajem koji komunikacione tehnologije i tehno-nauke imaju na živote svih nas.

Odbijanje definisanja deluje kao atraktivna, nehijerarhijska, anti-identitetska taktika, ali zapravo ide na ruku onima koji više vole Net ćutanje: Dajte nekolicini žena kompjutere da se igraju, pa će ućutati i prestati da se žale. Prema ovakvom stavu sajberfeministkinje treba da budu ekstremno oprezne i kritične. Pristup Internetu je i dalje privilegija, i nipošto se ne sme posmatrati kao univerzalno pravo (niti je svima koristan i poželjan). Konzumentski marketing je uspeo da stvori sliku da je posedovanje kompjutera neophodno, poput posedovanja telefona, a kompjuteri su zapravo moćne alatke koje svojim vlasnica/ima obezbeđuju političku prednost (lični kompjuter je politički kompjuter). Ako Internet posmatramo kao kanal pomoću kojeg mnogi ljudi (u prerazvijenim nacijama) dobijaju masu informacija, tada učestvovanje žena u programiranju, postavljanju pravila i sadržaja na Netu postaje veoma važno, jer i primaoci i pošaljioci informacija koje putuju Netom moraju kontekstualizovati iste. Na Internetu, feminizam ima novu transnacionalnu publiku koju treba edukovati o njegovoj istoriji i savremenom položaju koji preovlađuje u različitim zemljama. Za mnoge, sajberfeminizam bi mogao predstavljati ulaznicu u feministički diskurs i aktivizam. Na Internetu je dostupan veliki broj informacija o feminizmu, novi sajtovi se stalno pojavljuju, ali se mora upamtiti da što se više informacija politički kontekstualizuje, i povezuje sa praksom, aktivizmom i svakodnevnim životnim uslovima, veća je verovatnoća da će one postati efikasne u povezivanju i mobilisanju ljudi (9). Ubedljiv primer je Zamir mreža (’za mir’) koja je stvorena nakon izbijanja građanskog rata u Jugoslaviji 1991. radi povezivanja mirovnih aktivista/kinja iz Hrvatske, Srbije, Slovenije i Bosne preko kompjuterskih servera u Nemačkoj. Poenta je da su kompjuteri više od alatki za igru, konzumerskih igračaka ili mašina za lično zadovoljstvo, oni su važan alat vlasnic/ka, i imaju veoma različita značenja i namene za različite populacije. Potrebni/e su umešni/e piloti/kinje da upravljaju ovim kanalima.

Sajberfeministkinje žele da izbegnu greške poput izopštavanja, lezbofobije, političke korektnosti i rasizma, koji su ponekad bili deo ranijih feminističkih misli, ali znanje, iskustvo, feministička analiza i strategije koje su od tada stvarane, od ključnog su značaja za nastavljanje njihovog rada. Ako je cilj stvaranje feminističke politike na Netu i osnaživanje žena, sajberfeministkinje moraju ponovno interpretirati i preurediti feminističke analize, kritike, strategije i iskustva radi susreta i kontekstualizovanja novih uslova, tehnologija i formacija. (Samo)definisanje može postati razvojno dobro koje proističe iz praksi i promena u okviru pokreta žudnje i akcije. Definicija može biti fluidna i afirmativna, deklaracija strategija, akcija i ciljeva. Može stvarati solidarnost koja je od suštinskog značaja među različitostima, solidarnost, pre nego savez ili konsenzus, solidarnost koja je baza za efikasnu političku akciju.

Sajberfeministkinje imaju preveliki ulog da bi dopustile da budu uplašene i udaljene od političkog stvaranja strategija i akcije, strahom od prepirki, ideologija i političkih razlika. Ako biram da budem sajberfeministkinja radije nego boginja, za mene je bolje da znam zašto i da sam voljna to da kažem.

Sajberfeministička ćelija

Kako sajberfeministkinje mogu da se organizuju radi stvaranja feminističko-političkog i kulturnog okruženja na Netu? Koje oblasti feminističkog istraživanja i net aktivnosti postaju sajberfeministička praksa? Prva Sajberfeministička Internacionala (CI) u Kaselu nam služi kao primer feminističke net organiz(m)acije.

Odgovornost za organizovanje CI je preuzela OBN (Old Boys Network), ad hok grupa sastavljena od oko šest žena, putem on-line konsultacija sa svim učesnicama. Zahvaljujući on-line komunikaciji između OBN-a i učesnica, te zajedničkom radu i odnosima, sadržaj sastanaka je utvrđen pre samog susreta učesnica u Kaselu. Promenljiva i raznolika grupa od preko 30 žena (samo-izabranih putem otvorenog poziva članicama FACES liste, [sa jezgrom od oko 10] je učestvovala na CI.

Od prvog dana, ovaj proces, kombinovana forma rada feminističkih grupa, anarhističke samo-organizacije i rotirajućeg predsedavanja, nastavio je da se razvija među ženama iz oko osam zemalja, koje dolaze iz različiith ekonomskih, etničkih, profesionalnih i političkih zaleđa. Svaki dan je započinjao sastajanjem učesnica u Hibridnoj radionici i radom u različitim radnim grupama (za tekstove, medije, tehniku, završnu žurrku,itd.), kao i organizovanjem javnog programa za taj dan. Sledila su javna predavanja i prezentacije za publiku Dokumenta, u trajanju od tri sata. Nakon toga se zatvorena grupa ponovo sastajala na večeri i diskutovala o temama poput definisanja sajberfeminizma, ciljeva grupe i budućih akcija i planova. Rad je podeljen na osnovu naklonosti i stučnosti; nisu postojale liste zaduženja, niti očekivanja da će sve raditi jednako. Zbog fleksibilnih rasporeda osećala se gostoljubivost, i stvoren je prostor za impulsivne akcije, ’oluju mozgova’, i slobodno vreme. Stalna povezanost učesnica sa FACES listom je održavana elektronskim putem. Praktično sve aktivnosti grupe su fotografisane i snimane u video i audio obliku. Privatna kompjuterska oprema učesnica je postavljena u otvorenom radnom/prostoru za sastanke i uz većinu predavanja su projektovane slike sa web-sajtova predavačica. Jedna učesnica je naučila grupu kako da uspostavi CU_SeeMe_ (vidim te, vidiš me) veze i nakon odlaska je nastavila da virtualno učestvuje u programu, a dve mlade Ruskinje koje su pokušavale da se pridruže CI su faksom slale dnevnik njihovog ilegalnog putovanja, dok su išle iz zemlje u zemlju pokušavajući da izbegnu probleme sa vizama. Na taj način je stvorena zanimljiva igra između virtualnosti i fizičkog prisustva. Virtualna komunikacija i komunikacija licem u lice su bile podjednako intenzivne i podsticajne, i stvorile su različite stupnjeve afiniteta između pojedinki i podgrupa. Istovremeno, one su učinile da sve vrste različitosti postanu jasnije. ’Oluje mozgova’ i spontane akcije su lako iskrsavale posle sastanaka licem u lice. Prilika za postavljanjem pitanja i odgovorima na licu mesta, kao i produžene diskusije nakon predavanja doprinele su stvaranju intimnijih i podrobnijih razmena u odnosu na on-line komunikaciju. Što je navažnije, sve prezentacije, treninzi i diskusije su protekle u kontekstu intenzivnih debata o feminizmu, iz čega je proizašla stalna svest o živoj vezi između žena i tehnologije.

Raznolikost sadržaja koji su prezentovani na predavanjima, web projekti i radionice dotakli su se vrućih tema koje su važne za sajberfeminizam: Teorije vidljvosti seksualnih različitosti na Netu; digitalno samo-prikazivanje online žena u vidu avatara i data-tela (databodies); analize predstavljanja rodova, seks sajtovi, sajberseks i fem pornografija; strategije stapanja rodova tj.rodne fuzije (genderfusion) i hibridizacije radi borbe protiv stereotipa, esencijalizma i seksističkog prikazivanja žena; feminizam kao ’pretraživač’; opasnosti fetišističke žudnje za informacijama i paranoja koju stvaraju nove tehnologije; širenje znanja o ženama tokom istorije; studije o razlikama između žena i muškaraca programerkama/ima i hakerkama/ima; proučavanje feminističkih strategija u elektronskoj umetnosti; feministički modeli tehnološke edukacije; zdravstveni problemi on-line žena; i diskusije o načinima organizovanja i podrške projektima feminističkog umrežavanja u različitim zemljama (10).

Osnovne koristi od CI diskusija su bile poverenje, prijateljstva, dublje razumevanje i tolerancija različitosti; sposobnost održavanja diskusija na kontroverzne i razdorne teme bez slamanja grupe; međusobna edukacija o problemima žena koje se bave tehnologijom, kao i jasnije razumevanje podloge za sajberfeminističku intervenciju. CI nije rezultirala formalnom listom ciljeva, akcija i konkretnih planova, već je postignut opšti dogovor u vezi oblasti koje su potrebne za dalji rad i istraživanja. Ostaje stalna briga o načinima stvaranja veće vidljvosti i efikasnosti sajberfeminizma, kako bi postao dostupan različitim populacijama žena koje koriste tehnologiju. Opcije o kojima je diskutovano uključuju stvaranje sajberfeminističkog pretraživača koji bi povezivao strateške feminističke web-sajtove; izveštaje o net aktivnostima i ženskoj sajberorganizaciji u različitim zemljama; stvaranje koalicija sa ženama koje rade u oblasti tehnologije, programerstva, nauke, hakerisanja, povezivanje feminističke Net teorije, sadržaja i praksi sa tehnološkim istraživanjima i otkrićima; edukacione projekte (za žene i muškarce) o tehnologiji, programiranju, dizajnu softvera i hardvera, tokom kojih bi se bavilo i tradicionalnim rodnim konstrukcijama i predrasudama koje su ugrađene u tehnologiju; i više istraživanja o načinima na koje globalno restruktuiranje ženskog rada rezultira prodornim promenama koje su omogućene informacionim tehnologijama.

„(Sajber)Feminizam je pretraživač pomoću kojeg sagledavamo život.“ (11)

Ukoliko sajberfeministkinje žele da istražuju, teoretišu i rade u praksi na stvaranju veće vidljivosti načina na koji komunikacione tehnologije, tehno nauke i kapitalistička dominacija globalnih komunikacionih mreža širom sveta utiču na žene (i druge), one moraju jasno formulisati političke ciljeve i pozicije sajberfeminizma. Sajberfeministkinje su u prilici da stvaraju nove formulacije feminističke teorije i prakse koja se bavi novim društvenim, kulturnim i ekonomskim uslovima koji su nastali pod uticajem globalnih tehnologija. Strateška i politička upotreba ovih tehnologija može unaprediti napore transnacionalnog pokreta koji nastoji da se infiltrira i napadne mreže moći putem komunukacije i aktivističko-feminističkih projekata solidarnosti, edukacije, slobode, vizija i otpora. Da bi postigle efikasnost u stvaranju političkog feminističkog okruženja na Netu koji dovodi u pitanje trenutne rodne, rasne, starosne i klasne strukture, sajberfeministkinje bi trebalo da upotrebe istraživanja i startegije avangardne feminističke istorije i njenu kritiku institucionalizovanog patrijarhata. Tokom stvaranja novih mogućnosti za žene u sajber prostoru, sajberfeministkinje moraju kritikovati utopističke i mitske konstrukcije na Netu, i težiti ka saradnji sa drugim grupama na Netu i stvaranju aktivističkih koalicija. Sajberfeministinje moraju objaviti solidarnost sa transnacionalnim feminističkim i postkolonijalističkim inicijativama, i koristiti pristup komunikacionim tehnologijama i elektronskim mrežama radi podrške tim inicijativama.

Beleške

[1] Karoline Baset, „With a Little Help from Our (New) Friends?“, August l997, 46-49.
[2] VNS Matrix web-sajt: [sysx.apana.org.au/artists/vns/]
[3] Rouzi Braidoti, „Cyberfeminism with a difference.“ [www.let.ruu.nl/womens_studies/rosi/cyberfem.htm]
[4] Komplet od l00 Antiteza se može pronaći na web-prostoru grupe Old Boys Network [http://www.icf.de/obn]
[5] Braidotti. Ibid.
[6] Sadi Plant, Zeros + Ones: Digital Women + the New Technocultures. New York: Doubleday, l997. p. 37
[7] Fejt Vajlding i Critical Art Ensemble, „Notes on the Political Condition of Cyberfeminism.“[http://mailer.fsu.edu/~sbarnes]
[8] Upotreba izraza ‘feminizam’ se veoma razlikuje od upotrebe izraza ‘žena’ (woman), stoga možemo razmotriti upotrebu izraza „cyberwomanism,“ koji obuhvata kritiku rasističkog belog feminizma koju su sa pravom iznele Odri Lord, Alis Voker i druge..
[9] Videti , na primer, listu 1000 feminističkih ili web-sajtova koji se bave ženama Šane Pen, The Women’s Guide to The Wired World. New York: Feminist Press, l997.
[10] Za više informacija o Prvoj Sajberfeminističkoj Internacionali i dokumentaciji pogledati [http://www.icf.de/obn]
[11] Ala Mitrofanova, prezentacija na Prvoj Sajberfeminističkoj Internacionali u Kaselu, Septembar l997.

_____________________

Fejt Vajlding, učesnica feminističkog umetničkog pokreta od osnivanja, je multi-medijalna umetnica, spisateljica i feministička aktivistkinja.Trenutno živi u Pitsburgu, SAD

Prevela: Majda Puača

Ostavite odgovor

Vaša adresa e-pošte neće biti objavljena. Neophodna polja su označena *

Možete koristiti ove HTML oznake i atribute: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>